Hễ thừa cơm
“Mà”… vào. Tôi thấy ông đang cởi trần ngồi viết. Bà Võ Huy Tâm cũng là thợ mỏ. Còn tôi thì thắt ruột lại vì thương cảm. Cấp 3. Giản dị hơn được nữa. Chỉ phải một nỗi là đều nghèo. Đành đi liều không vé. Phần đầu viết ở Cẩm Phả. Chú ấy luýnh quýnh xin lỗi: “Bố là nhà văn hả.
Nhưng tôi biết đó là cái cách để ông tự giải quyết khó khăn về đời sống của gia đình mình… Trần Bảo Hưng. Chưa có khái niệm gì về ngữ pháp. Các thầy.
Đọc các bài báo viết về vùng mỏ khi ấy. Tôi thành thật xin lỗi ông. Những lần lên Hà Nội. Trường Bổ túc công nông). Ông đều ở và làm việc tại một căn phòng áp mái ở phía sau Nhà xuất bản Hội Nhà văn (khi đó cả hội sở Hội Nhà văn Việt Nam và Nhà xuất bản đều ở 65 Nguyễn Du).
Võ Huy Tâm kéo ghế mời tôi ngồi và xin lỗi: “Tôi vừa hết chè. Kết thúc một hồi theo kiểu tiểu thuyết Tàu. Về từ loại. Phần cuối viết ở chiến khu Việt Bắc. Võ Huy Tâm thấy không thỏa mãn. Lúc nào cũng muốn ăn. Áo sơ mi vải pôpơlin.
Lòng lợn thế mà bổ ra dáng. Mình cũng chỉ mang đủ tiền mua vé ô tô. Cô giáo rất nồng hậu. Thấy tôi mời quá nồng hậu.
Có mỗi bộ xống áo thì mình vừa giặt. Dự định đặt tên là bãi thực. Ông kéo tôi ra đầu hồi. Ông viết Vùng mỏ từ tháng 8/1949 - 31/1/1951 thì xong. Ông có ý định viết hẳn một cuốn truyện. Mà vẫn khó khăn đến vậy tôi buồn lắm và trong cái buồn ấy cũng có phần “trông người mà ngẫm đến ta”. Những năm cuối đời.
Chỉ vào dây phơi quần áo: - Đi thế nào được. Võ Huy Tâm sống tiết kiệm. Hôm mới rồi. Ông uống nước trắng vậy!”. Vốn là một cán bộ công đoàn. Kẻ cắp nó móc mất. Một lần đến nhà tôi.
Vừa uống xong ngụm nước. Đêm nằm không ngủ được. Thi sĩ nổi tiếng góp ý. Tu bổ rồi được giải thưởng và in đi in lại nhiều lần với tên Vùng mỏ. Bây chừ phải ngồi viết và đợi cho nó khô đã. Tôi bí quá đành đưa liều thẻ nhà văn ra xin đi nhờ. Biết Võ Huy Tâm chẳng mấy khi mua chè.
Nhớ bà xã đáo để! Kể xong ông vẫn cười nhân đức. Võ Huy Tâm xây dựng một trang trại ở trên núi. Thật thà. Khi viết thấy cần ngắt thì ông đặt dấu phảy.
Nặng nhọc. Mỗi khi muốn cho câu “mềm” đi thì thêm các từ “thì”. Mặc dù mình cũng chẳng hơn gì. Rồi có đi đâu mới đi được! Chuyện thật mà cứ như đùa. Nhưng vì không biết làm những câu thơ khai mạc.
Rồi ra đầu phố mua ấm chè. Ông cười bảo: - Này. Khi đó Võ Huy Tâm mới chỉ đọc thông. Bãi khoá được nhiều nhà văn. Thỉnh thoảng tôi cũng chỉ được tiếp bằng nước đun sôi để nguội”… Giữa những năm 70.
Không có cách gì khước từ được. Tôi hỏi ông kỷ niệm sâu sắc nhất của ông với Vùng mỏ? Ông bảo: “Nhờ nhà trường giảng dạy Vùng mỏ mà nhiều người biết đến tên tôi. Viết thạo (năm 1961 Võ Huy Tâm mới vào học lớp 1. Sau này trong công tác lại có dịp gần gũi với Võ Huy Tâm. Nghĩ đến cái gì cũng thèm. Rồi ông kể: “Lần nào từ Quảng Ninh lên Hà Nội. Nhưng may mình là nhà văn nên không việc gì”.
Mà chúng tôi vẫn gọi đùa là cái “chuồng chim”. Tôi bảo ông: - Anh em mình ra đầu phố uống nước chè.
Ông nói với tôi để yên tĩnh mà viết lách. “Là”. Nên mới chuyển sang hình thức như ta biết hiện. Ông ạ! - Sao anh biết? - Thì bữa qua mình vừa mua một lạng rưỡi về ăn. Khi đó cả nước đều nghèo. Dứt mạch thì đặt dấu chấm. Võ Huy Tâm không công tác ở báo Văn nghệ nữa mà chuyển sang Ban Sáng tác của Hội Nhà văn Việt Nam. Nhà đông con nên trong thời bao cấp lại càng túng thiếu. Võ Huy Tâm đã được đọc Tam quốc chí diễn nghĩa nên lúc đầu ông định viết theo kiểu chương hồi.
Lần nào ở Quảng Ninh lên ông cũng ghé vào nhà tôi chơi. Thế mà bố chẳng nói với con ngay!”. Ông có điều kiện về Quảng Ninh – nơi vợ con ông sinh sống nhiều hơn. Giản dị đến mức không còn có thể kiệm ước. Quanh năm tôi chỉ thấy ông có hai bộ quần áo: Một bộ quần simili màu sáng. Khi chú phụ lái sừng sộ hỏi vé. Hút thuốc cuốn vậy! (khi đó bọn chúng tôi chỉ dám mời nhau hút thuốc lá cuốn thôi). Đến nỗi anh chị em văn nghệ ăn cơm tháng ở nhà ăn 49 Trần Hưng Đạo (Hà Nội) đã gọi tôi là “Cái thùng nước gạo”.
Nhớ lại tôi vẫn rất xúc động. Lại có một lần Võ Huy Tâm bảo tôi: “Tôi vừa gặp một chuyện hú hồn.
Nên mặc dù rất quý khách. Nhà văn Võ Huy Tâm Vùng mỏ là tiểu thuyết đầu tay của Võ Huy Tâm đã được tặng giải Nhất Giải thưởng văn nghệ của Hội văn nghệ Việt Nam 1952.
Có nhiều chuyện về Võ Huy Tâm mà đến nay. Ai cũng thiếu thốn nhưng thấy ông là một nhà văn có tăm tiếng.
Chục điếu thuốc cuốn. Lần ấy leo lên “chuồng chim” thăm ông.
No comments:
Post a Comment