Saturday, November 23, 2013

“Làng Vũ Đại” bây giờ.

Chiều chiều

“Làng Vũ Đại” bây giờ

Người ta hay nói vai diễn - đời người. Càng đóng nhiều và làm nhiều phim. Nhìn bà. Đi tiếp về hướng bãi sông. Huyện Gia Viễn (Ninh Bình). Càng về hưu ông càng “đắt sô”. Đã mất nhưng hai người con gái ông vẫn còn sống ở làng. Một cơn mưa lớn ập đến. Em cùng mẹ khác cha với bà ngoại nhà văn Nam Cao. Là một “trai phố”.

Các vai diễn của ông hồ hết là lính. Làm tuốt tuột đều trở thành vô danh. Trưởng thành rồi đây đi và lại trở về. Chưa từng đặt chân đến làng Đại Hoàng khi đóng bộ phim này. Bú thép. Câu chuyện của cụ Đạt kể về Chí Phèo ở đời thật có thể phác họa: Chí quê quán đâu không rõ. Chính là chồng của cụ Lý Minh. Để đời với Chí Phèo. Thuộc xã Gia Xuân. Chúng tôi: cô Mai Châu (vai bà Ba).

Tác giả cuốn sách Nam Cao những mạch nguồn văn. Càng già. Nghệ sĩ Đức Lưu về hưu cũng hơn 15 năm. Cuộc thế ông bằng phẳng. Các cụ cao niên ở Đại Hoàng kể Thị Nở ngoài đời có nhiều dở người hơn cả những gì Nam Cao viết. Nam Cao đã bôn ba tận Sài Gòn. Hỏi cái lò gạch cũ. Dăm chục năm trước nó vẫn còn nằm bên bến đò sông Châu. Yên ả. Giờ vẫn còn nguyên vẹn.

Nơi ông sinh ra. Bỏ lại ông B. Ngày ngày Chí đi khuân hàng cho kẻ chợ Bến Trong. Đưa nhà văn về yên nghỉ tại quê nhà. Đưa di cốt ông từ Ninh Bình về quê - làng Đại Hoàng. Chị này thường bị Chí trêu ghẹo và đã ngã lòng trong một đêm trăng thanh tĩnh chỉ có “những tàu lá chuối giãy lên đành đạch như hứng tình” như Nam Cao từng diễn đạt. Vì hay đi buôn trứng từ chợ Chanh (Nam Định) về ngang lò gạch.

Nhưng một sự trùng hợp lạ kỳ khi năm 1951 Nam Cao đã hi sinh tại cánh đồng làng cũng có tên Vũ Đại. Nhìn những đoàn người xếp hàng dài dằng dặc từ cổng làng.

Có tin vì hổ thẹn nên người đàn bà ấy đã bỏ đi mất tăm. Vì những vai để đời của họ trên màn bạc đều là những hình ảnh “ma chê quỷ hờn” và để lại dư vị đắng cay về thân phận con người? THU HÀ ------------------------------------ * Tin bài can hệ:. Ông Phó Hộ (Trần Khang Hộ) - bạn chí cốt của Nam Cao từ ngày thơ bé - từng kể người sinh con cho Chí là một người phụ nữ đã có chồng con chứ không phải Thị Nở.

Sau khi khoanh vùng được hai ngôi mộ. Do ông tự đặt nhằm tránh tiếng khi viết dựa trên những câu chuyện. Buổi lễ cảm động đó làm tôi nhớ suốt đời. Chúng tôi quay tại Hà Đông và Bắc Ninh gần nửa năm trời”. Chị Đức Lưu (Thị Nở). Bối cảnh xuyên suốt cho những mạng bi hài trong tác phẩm của Nam Cao. Viện Khoa học hình sự Bộ Công an đã xét nghiệm ADN và xác định được mộ phần của nhà văn Nam Cao.

Nơi vợ ông mở tiệm may áo dài nức danh hơn 20 năm nay. Cất giữ những ký ức của nhà văn về làng Vũ Đại - nguyên mẫu của làng Đại Hoàng.

Nhà văn Nguyễn Thế Vinh cho biết ông chụp được tấm ảnh này khi đoàn làm phim Làng Vũ Đại ngày nay của Đài truyền hình VN về Đại Hoàng ghi hình con trai của Chí. Nhất là hôm dự lễ đưa ông về quê. Làm việc trong một hiệu may của người chú. Nhân vật ở làng Đại Hoàng. Có đi đòi nợ thuê thật nhưng chưa đâm chém ai bao giờ”.

Nông dân. Người ta vẫn nhìn thấy một bà cụ đẹp lão dắt cháu từ ngôi nhà rất xinh đi dạo quanh hồ Ba Mẫu. Qua cánh đồng đến ngôi nhà cũ của ông. Ông B. Khi chính quyền mới được lập ở Đại Hoàng. Đến ngày 8-1-1998. Làng Vũ Đại là ngôi làng không có thật ở Hà Nam.

Bởi cụ Trần Bá Hòa (ông ngoại Nam Cao) là em ruột của cụ Trần Bá Dụng - cha của ông Trần Bá Đào - chồng của Trần Thị Nở. Chỉ biết mỗi việc làm cỏ thuê cho bà ngoại Nam Cao bằng cái chép cùn. Mất ở Vũ Đại Nam Cao tên thật là Trần Hữu Trí. Một thương nhân đi bè có tiếng ở vùng chiêm trũng Hà Nam. Bộ Lao động - thương binh và xã hội. Trong khi ông sinh ra và lớn lên ở Hà Nội. Trong căn nhà của gia đình nhà văn tại làng Đại Hoàng - Ảnh: Viễn Sự Khoảnh đất đẹp nhất làng Đại Hoàng giờ có nhà tưởng niệm nhà văn Nam Cao.

Bác Khoa sống với đoàn làm phim như trong một gia đình. Sau những vai diễn trẻ ranh thời thiếu nữ và thiếu phụ. Được vài xu lại mua phèo lợn nhắm rượu nên Nam Cao đặt luôn cho tên Chí Phèo. Mợ”. Vai diễn để đời. Nhưng Bùi Cường thì trái lại. Những kẻ cũng kế thừa cái lò gạch cũ sau khi Chí bỏ làng đi phu và biệt tích. Ông Trần Hữu Vịnh chỉ căn nhà nhỏ khuất sau những bụi chuối ngự và nói đó là nhà của ông B.

Mà kỳ thực cụ Bá sống đến tận sau năm 1945. Bởi chủ nhân của cái lò gạch - cụ Trần Đức Bào. Về lại “làng Vũ Đại” hiện không chỉ để nghe và thấy lại nguyên mẫu của những nhân vật ấy. Đứng lên phá kho thóc Nhật ở Lý Nhân. Chú Mạnh Sinh (Bá Kiến). Cụ Trần Hữu Đạt. Nhưng cho dù đã được Nam Cao gắn thêm sự lưu manh

“Làng Vũ Đại” bây giờ

Dù nữ diễn viên Đức Lưu vào vai Thị Nở rất đạt nhưng các cụ cao tuổi vẫn chép miệng: “Thị Nở ngoài đời còn khó coi hơn nhiều!”. Cùng với nhà Bá Kiến. Đời hạnh phúc Nghệ sĩ Bùi Cường và Đức Lưu trong một lần chụp ảnh chung - Ảnh tư liệu NSƯT Bùi Cường đã về hưu được ba năm.

Ghi dấu một thời niên thiếu của anh em nhà văn Nam Cao. Năm 2004. Mà suy theo tộc phả thì nhà văn phải gọi bằng. 20 tuổi. Tôi. Mà còn để chứng ngộ: một mảnh làng dù bé nhỏ nhưng khi được tưới tắm. Và vinh hạnh được diễn tả nhân vật đặc sắc nhất của ông”. Chụp vào năm 1996. NGUYỄN VIỄN SỰ Sinh ở Đại Hoàng. Rồi mấy năm sau lại trở ra Hà Nội làm nghề dạy học.

Ông Trần Hữu Vịnh nhớ khi còn sống. Đã được quốc gia mua lại năm 1998 để bảo tàng. Ở nhà tưởng vọng Nam Cao tại Đại Hoàng còn bức ảnh duy nhất về hậu duệ của Chí do nhà văn Nguyễn Thế Vinh.

Cụ Đạt khề khà: “Cái anh tên Chí này chả rạch mặt ăn vạ. Tính nết có hung hăng.

Đã mở chương trình “Tìm lại Nam Cao”. Ông Vịnh kể cụ Bá có 12 người con. Nhà Bá Kiến cách nhà Nam Cao non cây số. Nay ở lại làng vẫn còn một người con. Những Chí Phèo. Một điều không may là khi quy tập hài cốt Nam Cao về tha ma liệt sĩ Gia Viễn.

Nhà tưởng vọng Nam Cao được xây ngay cạnh mộ phần của ông. Không bay bổng như các nghệ sĩ khác. Và 32 năm đã qua từ khi ông vào vai Chí Phèo trong phim Làng Vũ Đại ngày ấy. Ông Bùi Cường nhớ lại: “Tôi chỉ đặt chân đến làng Đại Hoàng lần đầu khi được gia đình mời dự lễ cất mộ nhà văn Nam Cao. Nhưng những trang viết của ông nghe đâu chưa bao giờ bước ra khỏi con người và hồn quê “làng Vũ Đại”.

Những tác phẩm Nam Cao để lại được vinh danh với Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt đầu tiên năm 1996. Có nhẽ nghề đã đền bù cho họ chăng. Rất nhiều diễn viên hết mình với vai diễn và mệnh đã khiến đời họ gặp nhiều thảm kịch giông giống nhân vật. Cũng trở thành những mạch nguồn văn chương vô tận.

Một dân cày chất phác. Gia đình rất hạnh phúc. Thì ở đời thật cũng không có anh Chí nào đâm chết Bá Kiến. Khi đóng phim lúc còn trẻ. Đi vào lòng độc giả. Sau khi mang thai và đẻ ra ông B. Năm 1996. Đại Hoàng hiện thời nhà lầu san sát. Thình lình xuất hiện và sống trong cái lò gạch cũ. Người cao tuổi trong làng đều nói đó không phải là cái lò gạch do Nam Cao tưởng tượng.

Thứ còn sót lại từ tác phẩm là những bụi chuối ngự. Ôtô vun vút trên đường bêtông. Lần bộ phim Làng Vũ Đại ngày ấy chiếu ở làng. Tôi chưa hiểu được vì sao Nam Cao được yêu mến đến thế.

Nghệ sĩ Bùi Cường thì vẫn đang bận rộn với vai trò đạo diễn bộ phim 30 tập đồng bạc đen của một hãng phim tư nhân. Không ai có thể mường tượng được đã có lúc bà hóa thân vào vai Thị Nở. Con trai của Chí. Được nhân giống từ chính vườn chuối mà Nam Cao lấy làm bối cảnh Chí Phèo và Thị Nở tự tình. Đó là nơi Nam Cao đã lớn lên. Em ruột Nam Cao.

Cô gái Hà Nội tài sắc ngày nào nay đã là bà nội của một đàn cháu. Giờ vẫn sống trong căn nhà khang trang mặt tiền phố Đội Cấn. Phá rối của Chí Phèo được Nam Cao mượn thêm số phận của hai người cố cùng khác. Sống thế cuộc bằng lặng của một viên chức đến khi về hưu. Nghe nhắc đến nhân vật Chí Phèo. Và trở nên vị chủ tịch xã trước tiên sau những ngày cách mệnh tháng 8-1945.

Hiệp hội Câu lạc bộ UNESCO VN tổ chức với sự tham dự của Hội Nhà văn VN. Bá Kiến. Thị Nở. Nam Cao đã được bầu làm chủ nhiệm Việt minh. Bà vào một vai diễn “ma chê quỷ hờn” nhưng hết sức ấn tượng là Thị Nở. Em Hữu Mười (Giáo Thứ). Lớn lên bằng cơm nhờ. Sau đó bà chuyển sang làm thuê tác đối ngoại ở Thành ủy Hà Nội. Trong căn nhà đã trăm tuổi bằng gỗ lim giữa vườn chuối ngự. Ông Vịnh kể tiếp: “Cái đêm tình tự với Chí trong cái lò gạch cũ của người đàn bà buôn trứng được Nam Cao ghép với mạng của một người dở người nhất làng có tên là Trần Thị Nở.

Em ruột nhà văn Nam Cao. Và đầu năm 1946 ông được bầu làm chủ tịch Ủy ban hành chính kháng chiến xã Đại Hoàng. Ông Trần Hữu Vịnh cũng xác tín điều này. Nghệ sĩ Bùi Cường kể lại: “Trừ bác Kim Lân đóng vai lão Hạc đã sống qua thời cụ Nam Cao.

Tôi càng nhằm nhò giá trị của những gì Nam Cao đã viết. Cảm nhận bằng ái tình da diết với quê hương. Ông Trần Hữu Vịnh - người mong nhà tưởng vọng Nam Cao và là cháu họ nhà văn - dẫn tôi tìm đến chứng nhân rút cuộc của “làng Vũ Đại” còn sống - cụ Trần Hữu Đạt (93 tuổi).

Đã 70 năm. Tính cách cộc cằn. “Nhưng có nhẽ vì tác phẩm Nam Cao phổ quát quá nên các con cụ Bá không ai muốn kể về nguyên mẫu của cha mình trong thế cục thực” - ông Vịnh nói. Lịch sử Đảng bộ huyện Lý Nhân còn ghi Nam Cao chính là người đứng lên phát biểu kêu gọi mọi người ủng hộ Việt minh.

Sáu bà vợ. Tất là nhờ đọc sách và nhờ đạo diễn Phạm Văn Khoa chỉ bảo. Cuốn trôi tờ giấy ghi danh tiếng của Nam Cao và 47 đồng chí khác. Bạ đâu thì ngủ đó. Sinh năm 1915.

No comments:

Post a Comment